موسیقی|هنرهای تجسمی

جدیدترین مطالب و مقالات موسیقی , هنرهای تجسمی و گرافیک

لبخند و تفکر

لبخند و تفکر

سید مسعود شجاعی طباطبایی در سال ۱۳۴۲ در شهر تهران متولد شد. وی فارغ‌ التحصیل کارشناسی رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی ‌ارشد رشته گرافیک از دانشگاه تربیت مدرس است. شجاعی طباطبایی سردبیر مجله کیهان کاریکاتور و سردبیر مجله بین‌المللی ایران کارتون، مدیر خانه کاریکاتور ایران، عضو هیئت داوران چند نمایشگاه ملی و بین‌المللی، مدرس دانشگاه و همچنین مسئول واحد کاریکاتور حوزه هنری است. وی تاکنون به‌عنوان داور در مسابقات بین‌المللی کاریکاتور ملانصرالدین ترکیه (۱۹۹۹)، سان آنتونیو کوبا (۲۰۰۱)، چین (۲۰۰۴) و آیدین دوغان ترکیه (۲۰۰۵) شرکت داشته و دبیر پنجاه و هفتمین دو سالانه کاریکاتور تهران بوده است. وی همچنین دبیری مسابقات بین المللی کاریکاتور هولوکاست و غزه را در کارنامه خود دارد.

pea_shojaetabatabae_2_950822

شب گذشته برنامه مستند ردپا (چهره در قاب) به معرفی این هنرمند کاریکاتوریست پرداخت. مستند چهره در قاب به کارگردانی علی ملاقلی پور فرزند مرحوم رسول ملاقلی پور ابتدا با تصاویری از کاریکاتورهای معروف شجاعی آغاز شد و کارگردان به سمت دفتر این هنرمند رفته و با وی به گفتگو پرداخت. در ابتدای این گفتگو ملاقلی پور از شجاعی خواست تا درباره مفهوم کاریکاتور توضیحاتی را به مخاطبان  ارائه کند و شجاعی در تعریفی کلی عنوان کرد:« در مجموع شاید بتوان به طور خلاصه این گونه گفت که کاریکاتور تصویری است که به منظور هجو کردن چیزی یا کسی کشیده می شود . کاریکاتور یک شخص باید مضحک باشد و در کشیدن آن باید نمایش اعضای بدن سوژه مبالغه کرده و شخصیت سوژه را بنمایاند. کلمه ی کاریکاتور از کالمه ایتالیایی «کاریکار» گرفته شده که به معنای اغراق است اما اغراق در کاریکاتور یا طنز تصویری ، باید سنجیده ، منطقی و هوشمندانه باشد . هنرمندان – در مسائل سیاسی – از چهره های واقعی سیاستمداران و یا کسانی که به نوعی خبرساز هستند ، کاریکاتور می کشند . ممکن است بسیاری از کاریکاتورها برای خنداندن بیننده کشیده شوند ، اما اغلب از آنها – مثل موضوعات سیاسی – با اینکه در نگاه اول خنده دار هستند ، اما معنای ثانوی عمیقی د رخود دارند و نوعی زهرخند را بدنبال دارند.»

با ارائه این توضیحات از طرف شجاعی مخاطب مستند «چهره در قاب» ابتدا با مفهوم کلی کاریکاتور و کارتون آشنا شده و به تماشای ادامه این فیلم ترغیب می شود. مستند «چهره در قاب» مستندی گفتگو محور است اما ملاقلی پور به گفتگوی صرف با سوژه فیلم بسنده نکرده و برای جذاب تر کردن مستندش به تمهیداتی از جمله استفاده از افکت های صوتی ، گفتگو در لوکیشن های مختلف و خارج از دفتر کار و گالری، شوخی های تصویری با اشیا و اکسسوار صحنه و حتی چهره شجاعی و موسیقی طنازانه روی آورده است.

در اغلب مستند های گفتگو محور شخص پرسش کننده پشت دوربین می نشیند و بیننده تنها صدای وی را می شنود اما ملاقلی پور به نوعی تابو شکنی می کند و حضوری کاملا اکتیو جلوی دوربین دارد و حتی بخشی از بار کمدی و طنازانه مستند را به دوش می کشد. درواقع کارگردان با هوشمندی حال و هوای مستند را با مفهوم و موضوع آن که همان کاریکاتور و طنز است هماهنگ کرده و پیوند می زند تا هم حس و حال مستند به مضمون اصلی اش نزدیک شود و هم فضایی صمیمی و پرکشش برای جذب مخاطب عام خلق شود.

مستند «چهره در قاب» را می توان به دو بخش تقسیم کرد. در بخش اول شجاعی به محله دوران کودکی اش رفته و به ارائه توضیحاتی درباره آن محله، همسایگان، دوران کودکی و زورخانه ای که با آن خاطرات بسیاری دارد می پردازد پس از آن درباره فعالیت هایی هنری اش  از دوران نوجوانی تا سال های اخیرسخن می گوید و به نقطه عطف این فعالیت ها یعنی دبیری مسابقه بین المللی هولوکاست اشاره می کند. در این بخش شجاعی در مقابل پرسش کارگردان که از وی درباره مخاطرات و الزام برگزاری چنین مسابقه ای می پرسد با دقت توضیحاتی را درباره مفهوم هولوکاست، بهره برداری سایسی رژیم صهیونیستی از این واقعه تاریخی و لزوم برگزاری مسابقه ای با این مضمون ارائه می کند.

همچنین در این بخش از مستند کارگردان به منظور ارائه پاساژی جذاب و کم کردن از بار گفتگو محور بودن و تغییر در حس و حال فیلم به میان مردم کوچه و بازار رفته و با نشان دادن کاریکاتورهای مسعود شجاعی از آنها می خواهد در مورد کاریکاتورها و برداشتی که از مفهوم آنها دارند توضیح دهند. از دیگر پاساژهایی که کارگردان برای پرکشش کردن مستندش از آن استفاده کرده است شوخی های تصوری با کاریکاتورهای شجاعی است. در بخشی از فیلم می بینیم که کاریکاتور نتانیاهو از داخل لپ تاپ شجاعی خارج شده و سعی می کند به سمت میز کار وی برود ولی شجاعی که حواسش به کاریکاتور سرکش نیست لپ تاپ را می بندد و کاریکاتور در میان دوبخش لپ تاپ له می شود.

بخش دوم مستند «چهره در قاب» اما حال و هوایی متفاوت از بخش اول دارد . دراین بخش کارگردان به همراه شجاعی به سمت خرم آباد می روند تا هم خاطرات وی از دوران جنگ و عکاسی در آن دوران مرور شود و هم در نمایشگاه آثار وی در این شهر حاضر شوند. در این بخش از مستند شجاعی به ارائه خاطراتی از دوران جنگ و عکاسی در آن دوران و مشقات عکاسی با دوربین های قدیمی و فیلم نگاتیو می پردازد. گفتگوهای این بخش از مستد اغلب در فضای باز (محل عملیات رزمندگان) و نمایشگاه آثار وی انجام شده اند که فضای تصویری فیلم را نیز با بخش نخست آن متفاوت می کنند.

مستند «چهره در قاب» فیلمی پویا و دلنشین درباره یک کاریکاتوریست و  فعالیت های هنری و سیاسی وی به عنوان یک هنرمند مسلمان  است . هنرمندی که معتقد است هر هنری باید ابتدا با تعهد و اندیشه گره بخورد تا بتواند کارسازشده  و گامی در جهت بهبود اوضاع جهان و مردم ستم دیده بردارد. این مستند مخاطب عام را با مفهوم کارتون و کاریکاتور آشنا کرده و می تواند مخاطب جوان و نوجوان را به سمت این هنر جهانی و جذاب سوق دهد.

ارسال دیدگاه جدید
از نوشتن دیدگاه های غیر مرتبط با پست جدا خودداری کنید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

دیدگاهی ارسال نشده است!